Na czym polega trening narybku?

Jako działanie wspomagające rozwój w całej zlewni Drawy oraz jednocześnie działanie o charakterze silnie innowacyjnym planuje się prowadzenie tzw. treningu narybku, w celu wzmocnienia populacji w wybranych częściach zlewni Drawy. Ma to charakter zbliżony do zarybiania, jednak polega na nowatorskiej i stosowanej przez zespół naukowy US w Szczecinie metodzie treningu narybku i przystosowania go do konkretnych, panujących w danym miejscu warunków, tak aby nie dopuszczać do zmian w zachowaniu organizmów bytujących naturalnie w określonych ekosystemach.

Zarybianie rzek rybami podchowanymi w wylęgarniach jest popularnym sposobem odnowienia populacji ryb łososiowatych. Zarybienie rybami hodowanymi w wylęgarniach zapewnia lepszą przeżywalność i tempo wzrostu niż próby odtworzenia materiałem zarybieniowym bez podchowu, pochodzącym z wylęgarni, ale bezpośrednio po zresorbowaniu woreczka żółtkowego. Jednak powszechnie wiadomo, że przeżywalność łososiowatych hodowanych w wylęgarniach na wolności jest i tak, nadal niska w porównaniu z dzikimi rybami. Jednakże żywy pokarm podawany podczas hodowli może przyczynić się do zwiększenia przeżywalności ryb na wolności. Proces uczenia się odnajdywania i identyfikowania zdobyczy przez łososiowate drapieżniki ma kluczowe znaczenie dla przyszłego przetrwania tych ryb w środowisku naturalnym. Dlatego też chów młodych ryb łososiowatych na żywym pokarmie lub na diecie uzupełnionej żywym pokarmem może wpłynąć na zwiększenie przeżywalności tych ryb na wolności, w naturze. Ponadto podczas podchowu ryby mogą nauczyć się umiejętności żerowania. Zatem podchów larw lub narybku łososiowatych w warunkach naturalnych lub półnaturalnych przed zarybieniem ma pozytywny wpływ na ich życie na wolności, ponieważ ma pozytywny wpływ na ich przeżywalność i ich fizjologię. W okresie podchowu ryby mogą nauczyć się zachowań, które będą miały wpływ na ich przeżywalność i rozwój w warunkach naturalnych. Żywy pokarm podawany w okresie podchowu pozytywnie wpływa na umiejętności żerowania ryb w naturze. Ryby karmione żywym pokarmem podczas podchowu osiągają większą przeżywalność i szybsze tempo wzrostu w naturze niż ryby karmione wcześniej pokarmem sztucznym, paszą. Ponowne zarybianie narybkiem hodowanym na żywym pokarmie mogłoby poprawić lub przywrócić populację łososiowatych w rzekach.

Badania Uniwersytetu Szczecińskiego (beneficjenta koordynującego) wykazały, że najskuteczniejszym rodzajem pożywienia w wylęgarniach dla łososia atlantyckiego, troci wędrownej i pstrąga potokowego do wykorzystania jako materiału zarybieniowego był żywy zooplankton. Te typ pokarmu aktywnie pływa bez przerwy w słupie wody, który prowokuje ryby do ataku na ofiarę. Żywa dieta podawana w okresie podchowu może mieć pozytywny wpływ na przeżywalność ryb na wolności. Pożywieniem najczęściej zjadanym przez łososiowate są larwy owadów i drobne skorupiaki wyławiane przez ryby z dryfujących strumieni, a więc bezkręgowce, które w małych strumieniach mogą osiągać największe zagęszczenia. Dlatego też narybek karmiony żywym zooplanktonem i żywymi larwami ochotki, łącznie jest również bardzo skutecznym sposobem hodowli na uzyskanie materiału zarybieniowego o wysokim wskaźniku przeżywalności. Żywe larwy ochotki i żywy zooplankton są łatwo dostępne w hodowlach przez cały rok. Nie jest więc trudno pozyskać tego typu żywy pokarm.

Średni współczynnik przeżywalności na wolności ryb hodowanych wcześniej na żywym pokarmie jest znacznie wyższy niż ryb hodowanych na sztucznym pokarmie w postaci granulatu (paszy). Różnica pomiędzy tymi dwiema grupami sięga nawet 30%. W ten sposób trening ryb łososiowatych może zwiększyć przeżywalność narybku łososiowatych w rzekach, gdzie poprawimy warunki morfologiczne dna. Ta sama metoda zostanie wykorzystana do poprawienia skuteczności zarybiania dwóch rzek Sitnej i Słopicy. Rzeki te po przeprowadzonym przez nas zabiegu renaturyzacyjnym uzyskają lepsze warunki morfologiczne i fizykochemiczne, odpowiednie dla życia ryb łososiowatych. Szacujemy, że powierzchnia występowania łososiowatych wzrośnie w Sitnej o 30% (odcinek 3 km), a w Słopicy o 20% (odcinek 3 km). Trening ryb pozwoli na poprawę przeżywalności ryb o 30-40%, co przełoży się na wzrost dojrzałych osobników. Trening narybku jest najodpowiedniejszą metodą do osiągnięcia jednego z celów projektu Life Drawa Bis, dot. zachowania bioróżnorodności, ponieważ na podstawie naszych badań możemy stwierdzić, że żywy pokarm stosowany podczas podchowu może mieć pozytywny wpływ na umiejętności żerowania, przeżywalność i rozwój ryb łososiowatych w środowisku naturalnym. Poprzez zastosowanie innowacyjnej metody możemy zwiększyć skuteczność podejmowanych działań, a jednocześnie wypracować zestaw dobrych praktyk i doświadczeń przydatnych przyszłym beneficjentom Programu LIFE oraz innym podmiotom zainteresowanym realizacją projektów z zakresu ochrony przyrody i odbudowy ekosystemów.